KIELCE
  Object moved

Object moved to here.



szukaj
 
 
 
Zasięg terytorialny ośrodka
 
ROBIDZ NA CO DZIEŃ
ARCHIWUM I BIBLIOTEKA
WYDAWNICTWA
Serie wydawnicze
Publikacje
WYSTAWY W RAMACH EDD
GALERIA FOTO
DLA DZIECI (CEO)
SESJE NAUKOWE
 
POMNIKI HISTORII
KRZEMIONKI
PROJEKTOWANE POMNIKI
 
ZABYTKI REGIONU - ŚWIĘTOKRZYSKI ALBUM
KOŚCIOŁY I KLASZTORY
DWORY i PAŁACE
INNE
 
DO POBRANIA
DOKUMENTY
 
ZABYTKI ZAGROŻONE
ZABYTKI URATOWANE
RUINY
 
ETNOGRAFIA
BUDOWNICTWO DREWNIANE MIAST I MIASTECZEK KIELECCZYZNY
IZBY REGIONALNE
 
BUDOWNICZOWIE I ARCHITEKCI KIELECCZYZNY
PORTRETY
 
SZLAKI TEMATYCZNE
ŚW. MIKOŁAJA
ARCHITEKTURY DREWNIANEJ
FUNERALNY (CMENTARZE)
 
NOWE KSIĄŻKI
O ZABYTKACH W REGIONIE
 
PARKI KULTUROWE
PARKI KULTUROWE
 
GMINY WYRÓŻNIONE
GMINY
 
KIELCIANA
ACTA KIELCIANA
 




 


KIELCE Karczówka
Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w Kielcach
data dodania: 04.09.2006 (data modyfikacji: 11-09-2006)


Miasto Kielce. Zespół klasztorny bernardynów, obecnie oblatów, kościół pod wezwaniem św. Karola Boromeusza.

     Karczówka to nazwa zalesionego wzgórza w zachodniej części Kielc. Jest znakomitym punktem widokowym - przy dobrej pogodzie widać z niej nie tylko całe miasto, ale czasem odległe o ponad 30 kilometrów  Łysogóry.
     Na szczycie wzgórza w latach 1624-28 biskup krakowski, Marcin Szyszkowski wzniósł kościół. Ufundowanie kościoła nastąpiło w dowód wdzięczności za to że panująca w całym kraju epidemia szczęśliwie ominęła Kielce. Patronem budowli obrano Karola Boromeusza, świętego który osobiście opiekował się chorymi w czasie zarazy panującej w Mediolanie. Jego relikwie złożono w nowowybudowanym kościele w roku 1628.
      Budynek kościoła, niewielki, jednonawowy, o dwuprzęsłowym prostokątnym w planie korpusie i węższym od niego jednoprzęsłowym prezbiterium nosi wyraźne cechy wczesnego baroku. Wnętrze nakrywało krzyżowe sklepienie. Pozbawione podziałów architektonicznych ściany zdobiła polichromia.
      W roku 1631 zgodnie z wolą fundatora kościół przejęli sprowadzeni tu bernardyni i do wschodniej części świątyni dobudowali klasztor, otaczający prostokątny krużgankowy wirydarz. Zachodnim skrzydłem wirydarza był sam krużganek którego jedno z przęseł stanowiło podstawę wieży dzwonnicy górującej nad całym zespołem. Wzdłuż północnej ściany kościoła dobudowano przykryty kolebkowym skle-pieniem korytarz prowadzący do usytuowanej od zachodu zakrystii. Na wschód od klasztoru dobudowano trójskrzydłowy zespół obiektów gospodarczych. W jego wschodnim skrzydle oś akcentowała przejazdowa brama a narożniki niewysokie baszty. Całość założenia otaczał mur.
      Kościół został częściowo przebudowany w stylu późnego baroku (ok. 1720-30). Z tego okresu pochodzą: hełm wieńczący wieżę i zewnętrzne schody  prowadzące do rozbudowanej wówczas kruchty. Być może autorem ich był architekt Kacper Bażanka, absolwent rzymskiej Akademii św. Łukasza.
     Ołtarz główny świątyni jest wczesnobarokowy – pochodzi z XVII stulecia., zaś ołtarze boczne, ambona i organowy prospekt są późnobarokowe i przypisuje się je warsztatowi Antoniego Frączkiewicza
     Ozdobą wnętrza jest unikalna (ze względu na użyty materiał) rzeźba przedstawiająca św. Barbarę. Odkuto ją w bryle rudy ołowiu (tzw.galeny),  wydobytej przez gwarka o nazwisku Hilary Mala, z  sąsiadującej z Karczówką  góry Machnowicy. Wielkość bryły - figura ma 156 cm wysokości - była niespotykana, toteż uznano to wtedy za cud. Wartość artystyczna rzeźby jest bardzo wysoka. Za jej twórcę uważa się Sebastiana Salę, najwybitniejszego rzeźbiarza epoki władysławowskiej, a pierwowzorem kieleckiej patronki górników był antyczny posag Flory Farnese, stojący dziś w muzeum w Neapolu.
      W roku 1907 do południowej elewacji kościoła dobudowano kaplicę św. Antoniego. Kościół i klasztor połączony był z kieleckim Wzgórzem Zamkowym Drogą Krzyżową, składającą się z kilkunastu kapliczek – stacji Męki Pańskiej. Dzięki staraniom Towarzystwa Przyjaciół Karczówki kapliczki odbudowano i ponownie ustawiono, wykorzystując na ten cel wyłącznie prywatne fundusze.
     Z kronikarskiego obowiązku dodac muszę, że dzisiaj „gospodarzami” klasztoru na kieleckiej Karczówce są księża pallotyni.

drukuj stronę


 
 
 
  aktualizacja: 05.09.2006
  o nas | projekty i programy | współpraca | zabytki  
 

2005 - Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków

email: mpak@kobidz.pl