KIELCE
  Object moved

Object moved to here.



szukaj
 
 
 
Zasięg terytorialny ośrodka
 
ROBIDZ NA CO DZIEŃ
ARCHIWUM I BIBLIOTEKA
WYDAWNICTWA
Serie wydawnicze
Publikacje
WYSTAWY W RAMACH EDD
GALERIA FOTO
DLA DZIECI (CEO)
SESJE NAUKOWE
 
POMNIKI HISTORII
KRZEMIONKI
PROJEKTOWANE POMNIKI
 
ZABYTKI REGIONU - ŚWIĘTOKRZYSKI ALBUM
KOŚCIOŁY I KLASZTORY
DWORY i PAŁACE
INNE
 
DO POBRANIA
DOKUMENTY
 
ZABYTKI ZAGROŻONE
ZABYTKI URATOWANE
RUINY
 
ETNOGRAFIA
BUDOWNICTWO DREWNIANE MIAST I MIASTECZEK KIELECCZYZNY
IZBY REGIONALNE
 
BUDOWNICZOWIE I ARCHITEKCI KIELECCZYZNY
PORTRETY
 
SZLAKI TEMATYCZNE
ŚW. MIKOŁAJA
ARCHITEKTURY DREWNIANEJ
FUNERALNY (CMENTARZE)
 
NOWE KSIĄŻKI
O ZABYTKACH W REGIONIE
 
PARKI KULTUROWE
PARKI KULTUROWE
 
GMINY WYRÓŻNIONE
GMINY
 
KIELCIANA
ACTA KIELCIANA
 




 


ŁONIÓW Pałac
Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w Kielcach
data dodania: 13.09.2006 (data modyfikacji: 14-09-2006)


Gmina Łoniów, powiat sandomierski.

      O szesnastowiecznych właścicielach Łoniowa czerpiemy wiedzę ze starych zapisków, przytoczonych przez księdza Wiśniewskiego: „W roku 1508 Jan z Luniowa Mikołaj Gniewosz niegdyś dziedzic Łoniowa, a następnie opiekun swych wnuków, zaprzeczył klasztorowi koprzywnickiemu używalności lasów skrzypaczowskich, lecz sąd ziemski sandomierski słusznie prawa te klasztorowi przysądził. Wnuki Gniewosza Trzebesławscy, również toczyli spory z klasztorem; z nich Jan, właściciel Łoniowa zajął bydło mieszczanom, każąc sobie płacić po grzywnie od sztuki /1520/. W 1553 opat Michał Rymanowicz widząc, że przez 200 lat ciągle są nieporozumienia o las skrzypaczowski, zrobił układ z owym Janem, dziedzicem Łoniowa: zrzekł się prawa do lasu, rezerwując sobie wolny wyrąb i pastwisko”.
      W roku 1701 właścicielami wsi byli Andrzej Kuczkowski i jego żona Zofia z Rydułtowskich, w 1727 Katarzyna z Lubrańca Dąbska, kasztelanowa wojnicka. W roku 1744 Łoniów odziedziczył Jan Bukowski, generał wojsk polskich. Ostatnimi właścicielami byli Moszyńscy, „panujący” tu od połowy XVIII stulecia.
      Na miejscu dotąd zajmowanym przez osiemnastowieczny dwór Moszyńscy postanowili wybudować pałac, obiekt który byłby wygodny, nowoczesny a przede wszystkim reprezentacyjny. Opracowanie projektu powierzono znanemu architektowi z Krakowa, Antoniemu Łuszczkiewiczowi. Eklektyczny pałacyk, którego budowę zakończono w roku 1885 /taką datę umieszczono na jego frontowej elewacji/ jest dziełem bardzo udanym. Spodobał się także księdzu Wiśniewskiemu, który zanotował: „Obecny właściciciel Łoniowa Jerzy hr. Moszyński piękny pałac wybudował w Łoniowie". Obiekt ma dość swobodną kompozycję przestrzenną, co nadaje mu malowniczości. Detal architektoniczny zaprojektowany jest ze znawstwem, ale też z umiarem, co nie zawsze cechuje architekturę eklektyczną. W Łoniowie czuje się zarówno wysoki poziom wiedzy i kultury autora, jak i jego dobry warsztat twórczy.
      Moszyńscy mieszkali w pałacu do roku 1944. Zgodnie z „duchem epoki” nazywanym wtedy sprawiedliwością dziejową, PR–owska władza wykwaterowała ich, a do pałacu wprowadzono szkołę podstawową. Przez jakiś czas obiekt służył celom dydaktycznym, ale pozbawiony elementarnych nawet remontów – zjawisko charakterystyczne dla tamtych czasów – zaczął w gwałtownym tempie niszczeć, i w końcu przestał się nadawać do czegokolwiek. Zamiast podjąć remont, dzieci przeniesiono gdzie indziej. Proces niszczenia pałacu pogłębiało działanie wandali, którzy jak hieny pojawiają się w nieużytkowanych obiektach i zawsze są w stanie jeszcze coś w nich zniszczyć lub ukraść.
     Wreszcie w latach siedemdziesiątych zabrano się do ratowania niszczejącej substancji i w dniu 1 maja 1977 roku /starsze pokolenie pamięta, że mógł to być 1 maja, 22 lipca lub 7 listopada – inne dni nie w ogóle nie wchodziły w rachubę/ uroczyście przekazano pałac do użytku. Jego nowym przeznaczeniem był Dom Dziecka. Zamieszkały tu sieroty pozbawione opieki rodzicielskiej i tak jest do dzisiaj. W łoniowskim pałacu przebywa pięćdziesięcioro dziewcząt i chłopców w wieku od 3 lat, aż do momentu uzyskania pełnoletności.

drukuj stronę


 
 
 
  aktualizacja: 05.09.2006
  o nas | projekty i programy | współpraca | zabytki  
 

2005 - Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków

email: mpak@kobidz.pl